Header Ads

Yumurta donasyonu nedir nasıl yapılır?


Bir embriyonun oluşması için iki temel etken vardır. Bunlar, sperm ve yumurtadır. Sperm ve yumurtanın döllenmesiyle meydana gelen embriyoların başarılı bir şekilde rahime yerleşmesiyle birlikte ise hamilelik oluşur. Oldukça basit bir eylem olarak görülebilen bu süreçte bir veya birden fazla unsurun gerçekleşememesi, bireylerin bebek sahibi olma isteklerinin önünde çok büyük bir engeldir.



İki temel unsurdan biri olan yumurta hücreleri nedeniyle sağlanamayan gebelikler için geliştirilmiş olan tıbbi yöntem, yumurta donasyonu olarak bilinmektedir. Yaklaşık 30 yıldır başarılı sonuçlar veren bu prosedür, bazı durumlarda hamileliği oluşturmak için tek seçenektir.

Yumurta donasyonu nedir?
Sağlıklı bir yumurta donörünün yardımlı üreme amacıyla, alıcı olan kadının hamileliğini imkanlı hale getirmek için yumurta hücresi sağladığı sürece yumurta donasyonu denilmektedir.

Kadınlar, her ay bir olgun yumurta üretir. Bu yumurta döllenirse embriyo haline gelir ve hamilelik sırasında gelişir. Döllenmemiş yumurtalar gelişemez, kadının vücudundan adet kanamasıyla birlikte dışarı atılır. Doğumundan itibaren sağlıklı bir kadının yumurtalıklarında yaklaşık 400.000 adet oosit (yumurta hücresi) bulunur. Bu oositler birincil yumurtalardır ve kadının doğurganlığı boyunca her 1000 yumurta yalnızca biri olgunlaşır, döllenme şansı olur. Çeşitli nedenlerden dolayı olgun yumurta oluşturabilme şansına sahip olmayan kadınlar için gebelik ihtimali imkansızdır.

Yumurta bağışı, başka bir kadının çocuk sahibi olmasını sağlayan bir eylemdir. Donör yumurtaları, yumurtalıklardaki doğal rezervlerden gelir ve doğal döllenme gerçekleşmediği sürece kullanılmayacaktır. Bu nedenle yumurta donasyonu, donörün kullanmayacağı yumurtalardan başka bir kadının faydalanmasını sağlamaktadır.

Yumurta donasyonu nasıl yapılır?
Yumurta donasyonu, birçok aşamadan oluşmaktadır:

Yumurta bağışı ve taraması: Yumurta hücreleri kullanılacak olan kadınların kapsamlı birçok tetkikten geçmesi gerekir.  Yalnızca tüm tarama adımlarını geçen kadınlar alıcı bir çiftle eşleştirilebilir.

Eşleştirme: Bir çift, donör yumurta kullanmaya karar verdiğinde, donör adaylarına ait birtakım bilgilerinin bulunduğu listeden aday seçebilir. Alıcının donörü seçmesi halinde, geçici bir yumurta eşleştirmesi yapılır. Bu uygunluğu doğrulamak için bazı testler yapılacak, testlerin olumlu olması halinde donasyon işlemi başlayacaktır.

Dönor için yumurtalık uyarımı: Yumurta donörü, doğal adet döngüsünü bastırmak için bazı ilaçları günlük olarak kullanmalıdır. Böylece donör ve alıcının döngüleri senkronize edilmelidir. Aynı zamanda, yumurtalıkların uyarılması amacıyla gonadotropin enjeksiyonları yapılmalıdır. Bu işlem, doğal döngüde birden fazla sağlıklı yumurta elde etmek için uygulanır.

Yumurtalıkların uyarımı sırasında, yumurta donörü kan testleri ve ultrason görüntülemeleriyle yakından izlenir. Yumurtalıkların iyi tepki vermesi ve hiperstimülasyona girmemesi sağlanır.

Alıcı için endometrial doku geliştirme: Hamileliğe uygun bir rahimde, en az 7 mm'lik bir endometriyum tabakasının olması çok önemlidir. Yumurta vericisi yumurta geliştirirken, alıcı ise endometrial dokuyu hazırlamak üzere östrojen ve progesteron hormonları almalıdır. Otoimmün anomalileri olan bazı hastaların, implantasyon olasılığını artırmak için ek ilaçlar kullanması gerekebilir.

Yumurtlamanın tetiklenmesi ve yumurta alımı:  Ultrason görüntülemesi, donörün yumurtalarının yeterince gelişmiş olduğunu gösterdiğinde donöre hCG enjeksiyonu ile yumurtlamayı tetiklemesi talimatı verilecektir. İki gün sonra yumurtalar, yumurta alımı adı verilen kısa bir prosedürle alınır. Anestezi uygulamasının ardından, yumurtalar transvajinal ultrason rehberliğinde aspirasyon iğnesine toplanır.  

Döllenme ve embriyo transferi: Alınan yumurtalar, alıcının partnerinden sağlanan spermler ile döllenir. Bu döllenmeden kaynaklanan embriyolar kuluçkalanır ve derecelendirilir. Embriyolar genellikle yumurta alımından 3 veya 5 gün sonra rahime aktarılır. Embriyo transfer aşaması oldukça basittir. Bir kateter içerisinde bulunan embriyo, rahim ağzı yoluyla rahime ilerletilir ve rahim boşluğuna bırakılır. 

Hamilelik testi: Alıcı kadının hamile olup olmadığını öğrenmek için, embriyo transferinden 2 hafta sonra hCG seviyesini ölçen bir hamilelik testi yapılır. Normal olarak yükselen iki hCG testinden ve ultrason görüntülemesinden sonra sağlıklı bir hamileliğin oluştuğu kesinleşir.

Yumurta donasyonu ile hamile kalanlar genlerini aktarabilir mi?
Donör yumurtaları donörün kromozomlarını, spermatozoo ise erkeğin kromozomlarını taşımaktadır. İnsanlar eşsiz olmalarının nedeni, döllenme anında hem kadından hem de erkekten gelen genetik bilgilerin karışmasıdır. Bu eylem, ebeveynlerin özelliklerinin kombinasyonunun her zaman farklı olmasını sağlar.

Yumurta donasyonu ile oluşmuş bir gebelikten dünyaya gelen bebeğin genetik bilgileri yumurta donörü ve sperm kaynağından aktarılacaktır. Ancak annelik, çocuğun birlikte olduğu kişiyle güçlü bağlar kurduğu uzun bir süreçtir. Hamilelik boyunca bebek, sadece gelişimi için gerekli besinleri değil aynı zamanda immünolojik koruma da alacaktır. Ayrıca, bir bebeği şekillendiren en büyük etkenlerden biri ailedir.

Yumurta donasyonu yaptıranlar için riskler nelerdir?
Yumurta donasyonu sonrasında meydana gelebilecek riskler oldukça nadir görülür ve risklerin birçoğu donör kadını etkileyebilir. En yaygın komplikasyon over hiperstimülasyon sendromudur. Bu durum, yumurtalıkların geliştirilme aşamasında alınan ilaçlara karşı vücudun aşırı duyarlı olmasıyla oluşur.  Riskin önlenmesi için donör dikkatle izlenmeli; kilo alma veya aşırı şişkinlik gibi belirtiler görüldüğünde müdahale edilmelidir. Yumurtalıkların alımı esnasında da operasyon sonrasında birkaç gün kramp ve ağrı yaşanabilir.

Yumurta alıcısı için ise, endometriyum tabakasının kalınlaştırılması için verilen hormon ilaçlarının birtakım yan etkileri olabilmektedir. Bu yan etkiler genellikle kendiliğinden azalacak ve müdahale gerektirmeyecektir.

Hem donör hem de alıcı için, tüm tıbbi prosedürlerde olduğu gibi enfeksiyon geliştirme riski mevcuttur. Yumurta donasyonu uygulamasında oldukça düşük bir ihtimal olan bu risk, genellikle antibiyotik tedavisi ile iyileştirilebilmektedir.


Hiç yorum yok

Diyet | Kadınca | Zayıflama | Spor | Sağlık | Güzellik | Yaşam | Moda | Cinsel Sağlık | Haber | Teknoloji